ता. नागपूर जि. नागपूर
सौ. कोमल कै. देऊळकर, सरपंच
मंगेश सुरेश पाटील, ग्राम.प. अधिकारी
श्री. अमोल म. आचार्य, उपसरपंच
ग्रामपंचायत कळमना येथील उपक्रम, कार्यक्रम व विकासकामांचे व्हिडिओ
ग्रामसभा व नागरिक संवाद
स्वच्छता अभियान
विकास प्रकल्प उद्घाटन
खालील आकडेवारी ही ग्रामपंचायत कळमना येथील अधिकृत नोंदींनुसार तयार करण्यात आली आहे. या माहितीमधून गावाची लोकसंख्या रचना आणि सामाजिक घटक स्पष्टपणे दिसून येतात.
ग्रामपंचायत कळमना गावाची एकूण लोकसंख्या 1035 इतकी असून गावात विविध सामाजिक घटकांचा समावेश आहे.
गावामध्ये 520 पुरुष आणि 515 महिला असून लिंग गुणोत्तर जवळपास समतोल आहे, जे गावाच्या सामाजिक स्थैर्याचे द्योतक आहे.
गावातील आरक्षित लोकसंख्या 284 असून OBC: 241, SC: 28 आणि ST: 15 नागरिकांचा समावेश आहे.
ग्रामपंचायत कळमना ची नेतृत्व करणारी टीम ग्रामविकास, नागरिक सेवा आणि पारदर्शक प्रशासनासाठी सातत्याने कार्यरत आहे.
ग्रामपंचायतीच्या सर्व विकासकामांचे नियोजन व देखरेख करणे, नागरिकांच्या समस्या समजून घेऊन त्यावर योग्य निर्णय घेणे आणि गावाच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी नेतृत्व करणे.
सरपंचांच्या सहकार्याने विविध योजनांची अंमलबजावणी पाहणे, ग्रामसभा व प्रशासनिक कामकाजात समन्वय राखणे आणि नागरिक व ग्रामपंचायत यांच्यात दुवा म्हणून कार्य करणे.
महाराष्ट्र शासनाच्या “माझी वसुंधरा” या उपक्रमांतर्गत ग्रामपंचायत कळमना पर्यावरण संरक्षणासाठी सातत्याने कार्यरत आहे. या उपक्रमाचे पाच घटक — हवा, पाणी, भूमी, ऊर्जा आणि जैवविविधता — तसेच “जनजागृती” या सहाव्या घटकाद्वारे गावात पर्यावरण संतुलन आणि शाश्वत विकास साध्य करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
स्वच्छ हवेचा श्वास हा आरोग्याचा पाया आहे. कळमना ग्रामपंचायतने धूळ नियंत्रणासाठी रस्त्यांवर नियमित पाणी फवारणी, वाहन प्रदूषण तपासणी आणि गावात मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड राबवली आहे. तसेच नागरिकांना धूररहित स्वयंपाकासाठी एलपीजी वापरास प्रोत्साहन दिले जाते.
जलसंधारण हा काळमना ग्रामपंचायतीचा एक प्रमुख उपक्रम आहे. गावात नाले खोल करण्याचे काम, पाणीसाठा वाढवण्यासाठी बंधारे, तसेच वर्षा जलसंधारण प्रकल्प राबवले गेले आहेत. प्रत्येक घरात नळजोडणी योजना सुरू असून, पिण्याच्या पाण्याचे नमुने नियमित तपासले जातात.
भूमी संवर्धनासाठी सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन दिले जाते. गावातील शेतकऱ्यांना कंपोस्ट खत तयार करण्यासाठी मार्गदर्शन दिले जाते. घनकचरा व्यवस्थापन आणि प्लास्टिक बंदीमुळे जमिनीची गुणवत्ता सुधारण्यात यश आले आहे. शेतजमिनींच्या निचऱ्यासाठी ड्रेनेज सुधारणा कार्य सुरू आहे.
ऊर्जाबचतीसाठी गावातील सर्व सार्वजनिक ठिकाणी एलईडी दिवे बसवले गेले आहेत. काही विहिरी आणि पंप सौरऊर्जेवर चालतात. नागरिकांना वीज बचत आणि सौर उपकरणांच्या वापराबाबत जागरूकता निर्माण केली जाते. “उर्जा स्वावलंबी ग्राम” हा काळमनाचा उद्देश आहे.
जैवविविधता टिकवण्यासाठी गावात औषधी वनस्पती उद्यान आणि फुलझाडांचे रोपवाटिका तयार करण्यात आली आहे. पक्षीसंवर्धनासाठी झाडांवर घरटी बसविणे आणि पाण्याचे पात्र ठेवणे यांसारखे उपक्रम राबवले जातात. स्थानिक जीवसृष्टीचे संरक्षण हे ग्रामपंचायतीचे ध्येय आहे.
पर्यावरण संरक्षणात जनजागृतीला सर्वाधिक महत्त्व दिले जाते. शाळांमध्ये पर्यावरण सप्ताह, निबंध स्पर्धा, स्वच्छता मोहिमा आणि रॅलीचे आयोजन केले जाते. ग्रामसभांमधून नागरिकांना “माझी वसुंधरा” उपक्रमाचे महत्त्व समजावले जाते.
ग्रामपंचायत कळमना हे केवळ एक गाव नाही, तर एक सजीव संस्कृती, मेहनती शेतकरी, शिक्षणप्रेमी नागरिक आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैलीचे प्रतीक आहे. खाली दिलेल्या गोष्टी काळमनाच्या ओळखीचा भाग आहेत — आमचा अभिमान, आमची प्रेरणा.
काळमना ग्रामात शेती ही प्रमुख जीवनशैली आहे. येथे धान, सोयाबीन, कापूस आणि भाजीपाला उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. शेतकऱ्यांसाठी आधुनिक सिंचन प्रणाली आणि सेंद्रिय शेतीचा अवलंब वाढत आहे.
गावात गणेशोत्सव, दिवाळी, होळी, आणि ग्रामदेवतेचा जत्रा उत्सव अतिशय उत्साहात साजरा होतो. पारंपरिक खेळ, लोकनृत्य आणि सामूहिक भोज यामुळे सामाजिक एकता जपली जाते. हेच काळमनाचे सांस्कृतिक वैभव आहे.
गावातील प्राथमिक शाळा डिजिटल झाली आहे. मुलांना संगणक शिक्षण, इंग्रजी भाषेचे प्रशिक्षण आणि पर्यावरणाबद्दल जागरूकता दिली जाते. शिक्षणातून परिवर्तन घडवणे हेच आमचे ध्येय आहे.
कळमना हे हरित उपक्रमांमुळे ओळखले जाते. प्रत्येक नागरिकाने एक झाड लावण्याचा संकल्प घेतला आहे. गावात प्लास्टिक बंदी आणि स्वच्छता मोहिमेचे काटेकोर पालन केले जाते.
ग्रामातील युवक क्रीडा, तंत्रज्ञान आणि सामाजिक सेवेमध्ये सक्रिय आहेत. “युवा मंच” या संघटनेतून रक्तदान शिबिरे, रोजगार मेळावे आणि डिजिटल प्रशिक्षण कार्यक्रम राबवले जातात.
गावात प्राचीन देवस्थान, ऐतिहासिक विहिरी आणि लोककलेचा वारसा जपला आहे. स्थानिक कलाकार, शिल्पकार आणि लोकसंगीत समूह या वारशाचा अभिमान बाळगतात. ग्रामसंस्कृती ही काळमनाची खरी ओळख आहे.
ग्रामपंचायत कळमना चे विविध उपक्रम, सण, शैक्षणिक कार्यक्रम आणि पर्यावरणीय मोहिमा यांची झलक.
ग्रामसभा व नागरिक संवाद
ग्रामपंचायता भवन
श्रमदानातून वनराई बंधारा उपक्रम
शाळांमधील शैक्षणिक उपक्रम
श्रमदानातून वनराई बंधारा उपक्रम
शाळांमधील शैक्षणिक उपक्रम